Ας εμποδίσουμε τον κόσμο να χαλάσει .. Η κρίση της μουσικής και η μουσική της κρίσης.

Η μουσική ως τέχνη δεν παύει να είναι κοινωνικό φαινόμενο .Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με
την κατάσταση της εποχής . Εξαρτάται κάθε φορά απο τον τρόπο που την συλλαμβάνει ο κάθε
καλλιτέχνης αλλά και απο τη θέση που παίρνει απέναντι σε αυτή .
Όταν στις 10 Δεκεμβρίου του 1957 απονέμεται στον Αλμπέρ Καμύ το βραβείο ''Νόμπελ
Λογοτεχνίας'' στην ομιλία του ισχυρίζεται οτι ''Κάθε γενιά νομίζει οτι είναι προορισμένη να
ξαναφτιάξει τον κόσμο.Η αποστολή της είναι ίσως πιο σπουδαία απο αυτή .Πρέπει να εμποδίσει
τον κόσμο να χαλάσει . ''
Πενηντα εφτά χρόνια αργότερα έχουμε άραγε εγκαταλείψει αυτή την προσπάθεια ; Με την
ελπίδα ο καλλιτέχνης να μιλά τη γλωσσα της αλήθειας συζητάμε με ανθρώπους της τέχνης
προσπαθώντας να κατανοήσουμε την πραγματικοτητα .


Γεννημένος το 1956 στο χωριό Αρμανώγεια του Ηρακλείου ο Μιχάλης Σταυρακάκης στην
πολυετή καριέρα του έχει συνεργαστεί με τους σημαντικότερους εκπρόσωπους της Κρητικής
μουσικής και όχι μόνο , Συνειδητοποιημένος καλλιτέχνης και άνθρωπος προσπαθεί να μην
παραμένει απλος θεατής . Ήταν το 1982 , σε εκδήλωση για το νεοσύστατο τότε πανεπηστήμιο
Κρήτης ,με μια παρεά μουσικών μεταξύ των οποίων οι Α. Περσίδης, , R. Daly, Β. Σταυρακάκης ,
που δημιουργήθηκε η σπίθα για το μουσικό εργαστήρι του Λαβύρινθου . Λίγο αργότερα
αποτελεί ιδρυτικό μέλος των Χαίνηδων .Συναυλίες στο εξωτερικό αλλα και στο Ηρώδειο . Έχει
αποδείξει πως δεν φοβάται το ρίσκο για αυτο μιλησαμε για κάτι περισσότερο απο κοινοτοπίες .

Εικόνα 1: Βασιλική του Αγίου Μαρκου
Από αριστερά Α Περσίδης
Μ Σταυρακάκης  R. Daly Β Σταυρακάκης
Σπυριδούλα Φοίβη Α Κατζιλάκης

Το μουσικό εργαστήρι του Λαβύρινθου αποτελεί σημαντικό κομμάτι και της προσωπική σας πορείας αλλά και αρκετών μουσικών .
Πώς άρχισε η πορεία του και τι σημαίνει για εσας ;

O Λαβύρινθος είναι τρόπος και στάση ζωής . Ήταν το 1984 που γίναμε πια Λαβύρινθος . Μέχρι τότε παίζαμε ως άτομα , Ross και συνεργάτες ας πούμε . Το χειμώνα της ίδιας χρονιάς ως σχήμα ''Λαβύρινθος'' πια ανεβήκαμε στην Αθηνα να παίξουμε στην ''Ερωφίλη'' ,ενα κτίριο που διαμορφώθηκε αρχικά για να γίνει το στέκι μας.

Πότε άρχισε να διαμορφώνει τη σημερινή του μορφή;

Το 1984 ,τα πρώτα χρόνια του Πασοκ δόθηκαν πολλες επιδοτήσεις .Αυτο είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλου αριθμου συλλόγων . Κάθε ένας έκανε και απο μια εκδήλωση με πλήθος
κόσμου . Μας ζητηθηκε να παίζουμε στους χορούς . Δεν μπορουσαμε όμως τοσα ατομα να
παίζουμε κάθε βράδυ για ένα αχανές κοινό .Κάπου εκει βάλαμε το Λαβυρινθο ''στο ψυγειο'' .
Γύρω στο 1987 ξανασυστήθηκε η ομαδα με νέες εισόδους απο Έλληνες όπως ο Σωκράτης ο
Σινόπουλος αλλα και μεταναστες ,Κούρδους ,Τούρκους κτλ Τότε έγινε ουσιαστικά η ανάδηση .

Σ΄αυτό το διάστημα εγω έκανα άλλα πράγματα . Το '89 είχαμε κάποιες εμφανίσεις με το
Σκουλά και το 1990 προκύπτουν οι Χαίνηδες .

Σταματήσατε ποτέ τις επαφές ;
Είναι εύκολο να χαθούν αυτές οι σχέσεις στο χρόνο ;

Ουσιαστικά ξαναβρεθάμε στα Χανιά το '86 να παίξουμε σε ένα μαγαζί που θα άνοιγε τότε .
Αυτές οι σχέσεις όπως και να 'χει δεν χάνονται .Μας συνδέει η κοινή δημιουργία , ο
προσανατολισμός . Θα μπορούσα να πω οτι οι δεσμοί μας είναι οικογενειακοί .

Ένας Πέρσης ποιητής του 13ου αιώνα όταν ρωτήθηκε τι είναι μουσική απάντησε Μουσική ''είναι το τρίξιμο της πόρτας στον παράδεισο Μπορούμε στα αλήθεια να ορίσουμε τι είναι μουσική ;

Η μουσική είναι μια τέχνη . Την εφήυρε ο άνθρωπος για να εξημερώνει το πνεύμα και να
καλλιεργεί τα ήθη .Είναι πολιτισμός ,πραγματική καλλιέργεια . Όσο παιδεύεσαι αποβάλλεις αυτά
που θα λέγαμε κακές συνήθειες . Γίνεσαι πιο πανανθρώπινος . Προσπαθείς με έναν τρόπο να
φτάσεις στο θεό ,όχι με την έννοια του θείου αλλα με αυτή της λύτρωσης .

Εικόνα 2: « Μουσικοχορευτική αράσταση Κρήτη και Πόντος

σμίξανε στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού τον Οκτώβρη του » 2013

Πιστεύετε οτι σήμερα αντιμετωπίζουμετη μουσική αποκλειστικά ώς τέχνη ;

Η κοινωνία μας είναι ''μαζική κοινωνία ''. Δεν θέλει κουλτούρα αλλά διασκέδαση .Όσα εμπορεύματα παρέχει η βιομηχανία της διασκέδασης καταναλώνονται όπως
καθε άλλο αγαθό . Μόνο οι άνθρωποι που έχουν αναπτύξει κριτική σκέψη έχουν μάθει να κρίνουν τα
γεγονότα εκ του αποτελέσματος .

Με αυτή τη λογική το εκάστοτε κοινό μας διαλέγει ή το διαλέγουμε ;

Το γούστο του καθενός αντιλαμβάνεται το ωραίο με το δικό του τρόπο ,αλλα έχουμε να κάνουμε και με την λογική της πλειοψηφίας . Αν έχεις την τηλεόραση ,την πολιτεία στο πλευρο σου και κάτι ανόητο να παρουσιασεις το κοινο θα το δεχτει με τη λογική οτι το δέχεται τόσος κόσμος άρα είναι καλό . Ο εκπολιτισμός όμως του ωραίου είναι αυτό που παράγει κουλτούρα .

Θεωρείτε οτι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει την μουσική σε μεγάλο βαθμό ;

Η κρίση επηρέασε συνολικά τη ζωή μας . Η μουσική είναι και αυτή μέρος της. Για να
αρχίσεις όμως να βελτιώνεις οποιδήποτε τομέα χρειάζεσαι γενική μόρφωση . Αυτό πιστεύω
λείπει στις μέρες μας ,για αυτό ''φτήνηνε '' η ζωή . Έχουμε χωρίσει τα πράγματα σε κουτάκια
στο μυαλό μας .Σταματήσαμε να σκεφτόμαστε το σύνολο ,τη γενική εικόνα .Παλιότερα δίναμε
σημασία σε ΄΄ολόκληρο το πακέτο '' .Αν για παράδειγμα ήθελες να παίξεις πόλκα φορούσες μια
γραβάτα . Το ζητούσε ,αν θές η συνείδηση μας ,να νιώθουμε το σύνολο ολοκληρωμένο.

Μέσα σε όλα αυτά ο Έλληνας νιώθει ισότιμος Ευρωπαίος πολίτης ;
Μήπως υποφέρουμε απο το σύνδρομο του ραγιά ;

Ο Έλληνας ίσως είναι ο πιο μπερδεμένος λαός στην υφήλιο . Ούτε οι Κινέζοι ,ουτε οι Ίνκας και οι
Μεσοποτάμιοι αντιμετώπισαν παρόμοιες καταστάσεις . Σε αυτούς τους λαούς υπάρχει μια
συνέχεια . Εμείς δεν έχουμε σχέση με τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό που επικαλούμαστε.Τον
χρησιμοποιούμε ως μηχανισμό άμυνας . Ο κάθε 'Ελληνας ζει σε μια τρομερή ανασφάλεια ,δεν
έχει δημιουργήσει κατι τα τελευταία χρόνια απ το οποίο να μπορεί να κρατηθει .

Αυτή η ανασφάλεια μας έκανε να εισάγουμε παντου Ελληνικά στοιχεία ανεξάρτητα αν ταιριάζουν στις εκάστοτε συνθήκες ; Είμαστε τελικά ρατσιστές ;

Όσοι είναι φανατικά κατα των ξένων στοιχείων ,προβάλλουν σαν άμυνα οτι είναι εναντίον της
αλλοτρίωσης .Ωστόσο ,έχουν οι ίδιοι κάνει τις προσμίξεις τους και για άλλοθι προβάλλουν τον
ψεύτικο λόγο ,το ''καπετανιλίκι ''που λέμε και στην Κρήτη.
Αν είμαστε ρατσιστές ? Κοίτα ,δεν έχουμε ξεκαθαρίσει τι είναι ρατσισμός .Ποιά πρόσωπα ας
πούμε αποδεχομαστε και ποια όχι . Απο τη στιγμη που αποδεχόμαστε το όμορφο και όχι το
άσχημο αυτόματα θεωρούμε το άσχημο κατώτερο απο το όμορφο .

Ποια είναι η θέση του καλλιτέχνη σε όλα αυτά ; Οφείλει να εκφράζεται δημόσια για τα κοινωνικά τεκταινόμενα ;

Η διάθεση του άλλου να εκτεθεί φαίνεται απο τα ρίσκα που είναι διατεθειμένος να πάρει στην
ίδια του τη δουλειά .Δείχνεις αυτό που έχεις μέσα σου σήμερα ,τώρα . Η μουσική δεν
σταματάει στον καρπό του δεξιου και του αριστερού χεριού .Απο τη στιγμή που είμαστε
κοινωνικά όντα ανα πάσα στιγμή πρέπει να λέμε την αλήθεια μας .
Αν δεν το λέμε πάει να πει οτι δεν το έχουμε ,δεν το πιστεύουμε .

Έχετε υπάρξει δάσκαλος για πολλά χρόνια τόσο σε σχολεία όσο και σε ωδεία .
Ποίος πιστευετε θα πρέπει να ναι ο ρόλος του εκπαιδευτικου ;

Ο δάσκαλος οφείλει να παρακινεί τις καταστάσεις προς όφελος της εκπαιδευτικης διαδικασίας .
Να παρακινήσει ας πούμε τα παιδιά να πάρουν μέρος σε καλλιτεχνικούς αγώνες . Όχι για το
αποτέλεσμα αλλά για τη διαδικασία . Το ζήτημα δεν είναι το σχολείο να βρίσκεται σε τάξη αλλά
άνω κάτω . Πρέπει να διεγείρονται τα μυαλά των μαθητών αλλίως θα μπαίνουν και θα βγαίνουν
πρόβατα

Εικόνα 3: Απο την παράσταση '' Vinculos'' 
με την Ισπανική ορχήστρα ''Ocas'' στο Ρέθυμνο

Πέρυσι το καλοκαίρι σας
είδαμε σε μια συνάντηση επι
σκηνής με την Ορχήστρα
Μουσικής Δωματίου του Σιέρο
της Ισπανίας «OCAS» σε
παράσταση με τίτλο ''VINCULOS”
( ΔΕΣΜΟΙ ) . Είναι εύκολο να γίνει κάτι παρόμοιο σύντομα ;

Αυτή η συνεργασία ήτανπραγματικά ευτύχημα .Τέτοιες πρωτοβουλίες όμως θέλουν σημαντικη οικονομική στήριξη απο την πολιτεία . Μιλάμε για ορχήστρα πολλών μελών στα οποία επρεπε να προσφέρουμε διαμονη και γενικότερα την υποδομη για τις παραστάσεις . Αυτά δεν μπορούν να τα στηρίξουν ένας ή δυο άνθρωποι θέλει γενικότερη προσπάθεια. Μέσα σε τόσες εκδηλώσεις πρέπει να γίνεται επιλογή με σωστά κριτίρια απο τους αρμόδιους φορεις . Δεν μπορούμε παρα να κάνουμε σωστές πολιτιστικές προτάσεις . Ελπίζουμε πάντα στο καλύτερο .

Μετά απο τόσες διαφορετικές συνεργασίες νιώθετε περισσότερο Χαίνης μέλος του , Λαβύρινθου ή απλά μουσικός ; Έχετε δώσει περισσότερα απο όσα πήρατε ή το αντίθετο ;

Σε κάθε συνεργασία καταθέτω τον εαυτό μου και αυτό θεωρώ οτι εκτιμάται . Υπάρχει ο
Μιχάλης Χαίνης ,υπάρχει και το μέλος του Λαβύρινθου . Παράλληλα με όλα αυτα έχω τα δικά
μου βιώματα άρα και το δικό μου χαρακτήρα . Ανάλογα με το ερέθισμα κάθε φορά υπάρχει και
η ανάλογη αντίδραση .Σε αυτές τις συνεργασίες δεν σου ζητάει κανείς κάτι δίνεις και
παράλληλα παίρνεις .Όταν υπάρχει η αιτία ,το κίνητρο ,ξεδιπλώνεις τον εαυτό σου . Αν δεν έχεις
συγκεκριμένο στόχο όμως έρχεται ο κορεσμός .

Αντιμετώπισε κάθε δυσκολία σαν πρόκληση σαν ένα σκαλοπάτι λέει η Eileen
Caddy . Ποιά πρέπει να είναι η στάση μας απέναντι στις προκλήσεις ;

Η ζωή είναι περισσότερο από την καθημερινότητα. Γι'αυτό πρέπει να αρπάζουμε τις ευκαιρίες να
είμαστε ανοιχτοί στις προκλήσεις . Να ξέρουμε όμως και μέχρι που μπορούμε να ''κρεμάσουμε
το καλάθι '' μας γιατί καλώς ή κακώς δεν μπορούμε να νιώθουμε αποτυχία κάθε μέρα. Να
σπάμε το κεφάλι μας . Πρέπει και να παίρνουμε απο κάπου το θάρρος να μπορούμε να
συνεχίσουμε .

*Οι φωτογραφίες είναι απο το αρχείο του Μιχάλη Σταυρακάκη και του Γιώργου Γαβαλά

                                                                                                             - Μαρίνη Τσικνιά 

SHARE SHARE SHARE

G L Laurentis

I love creative writing. I start a story without any planning and end it when i feel its time to move to another story. You can say I improvise almost everything. Well when I say everything I mean everything. Life is all about small or big incidents that move you forth or back. So without further ado, welcome and enjoy your stay!